كهگيلويه و بويراحمد و آبهايش كه مزارع همسايه ها را سيراب مي كند
بیش از ۹۰ درصد آبهای منطقه در حالی بسوی مزارع استانهای همجوار سرازیر است که هزاران هکتار زمینهای زراعتي كه در كنار رودخانه هاي استان واقع شده سالانه با خشكسالي شديد روبرو هستند. براساس آمار رسمي، سالانه ميزان آبهاي سرزميني كه سالانه در كهگيلويه و بويراحمد توليد مي شود، بيش از هفت ميليارد مترمكعب است؛ اما مسوولان متولي مي گويند كمتر از ۱۰ درصد اين آبها در داخل استان مورد استفاده قرار مي گيرد. كل اراضي قابل كشت در اين استان حدود ۲۳۰ هزار هكتار بيشتر نيست و در ارتباط با آب زير زميني هم از ۷۴۵ ميليون متر مكعب پتانسيل موجود سالانه حدود ۲۶۵ ميليون متر مكعب استحصال و مورد مصرف شرب، صنعت و كشاورزي قرار مي گيرد. مدير عامل آب منطقه اي كهگيلويه و بويراحمد مي گويد : متوسط ميزان بارندگي در اين استان ۷۲۰ ميلي متر است كه با توجه به مساحت۱۶ هزار و ۲۴۶ كيلو متر مربعي استان حجم كل نزولات جوي نزدیک به ۱۲ ميليارد متر مكعب است . از اين ميزان پس از فعل و انفعالاتي نظير نفوذ، تبخير و تعرق و همچنين رواناب ورودي از حوزه هاي مجاور نهايتا حدود ۸/۷ ميليارد متر مكعب رواناب ساليانه در استان جاري است و همچنين پتانسيل آب زير زميني استان حدود ۷۴۵ ميليون متر مكعب است. آب منطقه اي استان با اجراي طرح هاي تامين و انتقال آب و همچنين برداشت هاي سنتي مردم تاكنون۱/۹ ميليارد متر مكعب از اين ميزان رواناب را مهار و مورد استفاده قرار داده است. كهگيلويه و بويراحمد با وجود داشتن منابع كافي آب، بسياري از سالها با خشكسالي روبرو مي شود و بيشتر آبهاي آن به استانهاي همجوار سرازير مي شود. در حال حاضر دو سد كوثر و شاه قاسم با حجم مخزني به ترتيب ۵۸۰ و ۹ ميليون متر مكعب در استان در حال بهره برداري هستند و سد چم شير نيز عمليات اجرايي آن امسال شروع خواهد شد و همچنين تعدادي سد از جمله سد تنگ سرخ، سد گل بابكان، سد آبزار پاتاوه، سد دم چنار و الگن از جمله سدهاي هستند كه در حال مطالعه براي راه اندازي مي باشد. با آنكه مدير كل امور آب استان از اجراي بيش از ۲۰ برنامه جداگانه براي افزايش بهره وري در استفاده از آبها در استان خبر مي دهند، اما بيشتر ساكنان كهگيلويه و بويراحمد كه به كارهاي كشاورزي اشتغال دارند مي گويند نتايج اين برنامه ها هنوز سود چنداني براي كشاورزي استان نداشته است . به گفته يكي از مسوولان آب منطقه اي كهگيلويه و بويراحمد ، سد چم شير كه در استان كهگيلويه و بويراحمد قرار دارد پس از بهره برداري ، مساحتي به اندازه كل زمينهاي استان را در استانهاي همجوار آبياري مي كند . او در مورد سد كوثر نيز كه سالهاي پيش به بهره برداري رسيد ، مي گويد : به جز بخشي از زمينهاي صحراي ليشتر از توابع شهرستان گچساران كه از سد كوثر سيراب مي شوند بقيه آب صرف كشاورزي و شرب استان خوزستان مي شود . به گفته وي آب سد تنگ سرخ كه در استان واقع شده نيز به شاليزارهاي استان همسايه يعني فارس مي ريزد . مردم كهگيلويه و بويراحمد كه در سرزميني زندگي مي كنند كه ۱۰ درصد آبهاي ايران از كوههاي آن سرازير مي شود در اوج روزهاي گرم سال و در مواقع مختلف از شبانه روز طعم قطعي بي موقع آب را چشيده اند . شايد خيلي از آنها كه از آمار مربوط به ميزان آب توليدي استان آگاه باشند اين سوال سخت را از خود پرسيده باشند كه دليل قطعي هاي مكرر و طولاني مدت آب در سرزمين آبهاي روان چيست؟ برخي شهروندان نيز مديريت آب اين استان را مورد انتقاد قرار مي دهد كه در چند سال گذشته رسيدگي به وضعيت آبها در اين استان را در صدر برنامه هاي كاري خود قرار نداده است. كي از اين شهروندان مي گويد: 'استان ما در حالي كه ذخاير كافي آب دارد، تعداد بسيار زياد رودخانه هاي جاري در آن است، اما اگر از من بپرسيد كه مشكل درجه يك توسعه در كهگيلويه و بويراحمد چيست، برخورد ضعيف با آب را در رديف اول قرار مي دهم. اين مشكل اصلي توسعه ما است. تلاش براي جلوگيري از حفر غيرقانوني چاهها كه سبب كم شدن ذخيره آبهاي زير زميني مي شود، اصلاح شبكه هاي آبياري و تلاش براي احداث سدهاي كوچك محلي بر رودخانه هاي واقع در دل كوههاي استان ، از جمله همين دستاورد ها است كه مقامات اداره كل امور آب استان از آن نام مي برند. نبود منابع بزرگ مالي و تصميم گيريهاي ملي كه منافع ملي را در سر لوحه كاري خود قرار مي دهند كار بازسازي شبكه هاي آب و بهره برداري از آبهاي اين استان را براي استفاده هاي كشاورزي مردم كهگيلويه و بويراحمد را با دشواري روبرو كرده است.
منبع : ایرنا